Search

CorCenCC ar yr heol



CorCenCC ar yr heol

Jenny yw i, a dw i’n gweithio i brosiect CorCenCC (Y Corpws Cenedlaethol Cymraeg Cyfoes) ... sy’n dipyn o lond ceg! Mae’n brosiect ar y cyd rhwng Prifysgolion Caerdydd, Abertawe, Bangor a Chaerhirfryn (Lancaster) a’i nod yw casglu samplau o bob math o Gymraeg (10 miliwn o eiriau at ei gilydd) er mwyn creu ciplun (snapshot) o sut mae’r Gymraeg yn cael ei defnyddio yn ein cymunedau heddiw. Efallai bod rhai ohonoch chi wedi cael eich recordio ar gyfer y Corpws yn barod? Gwn fod Mair, fy nghyd-weithiwr ar y prosiect eisoes wedi bod allan yn recordio yn ardal Casnewydd, yn y Cwtsh, ym Merched y Wawr a gyda’r Fenter.


Yn ddiweddar, dw i hefyd wedi bod yn gweithio ‘yn y maes’, yn cwrdd â siaradwyr Cymraeg a’u recordio nhw’n byw eu bywydau pob dydd trwy gyfrwng y Gymraeg. Weithiau mae pobl yn meddwl bod CorCenCC yn chwilio am enghreifftiau penodol o Gymraeg, ac yn ein cyfeirio ni at siaradwyr ‘gorau’ y dafodiaith leol. Ond beth rydyn ni wir yn ceisio’i gael yw enghreifftiau o sut mae’r iaith yn cael ei defnyddio gan y cyhoedd – wrth siopa, wrth gymdeithasu, dros baned neu dros ginio. Gobeithio bydd y dyddiadur isod (diwrnod arbennig o brysur yn ystod fy wythnos i ffwrdd) yn dangos rhai o’r pethau rydyn ni’n ceisio’u casglu ar draws y wlad – ac efallai yn gwneud i chi feddwl pa enghreifftiau o Gymraeg y gallech chi eu cyfrannu eich hun!


07:30 – Dw i’n cyrraedd lleoliad recordio cyntaf y diwrnod – canolfan hamdden, lle bydda i’n casglu enghreifftiau o sgyrsiau rhwng staff a chwsmeriaid wrth y dderbynfa. Dw i yno yn gynnar iawn, ond mae llawer o’r cwsmeriaid wedi fy nghuro i! Fodd bynnag, mae llif digonol o gwsmeriaid yn mynd mewn a mas, a dw i’n ffodus taw ardal eitha Cymraeg yw hon, felly mae’r rhan fwyaf o’r sgyrsiau’n digwydd trwy gyfrwng y Gymraeg.


09:00 – Amser brecwast! Dw i mewn pentre arall erbyn hyn ac yn dewis caffi lle mae’r staff yn siarad Cymraeg, gan obeithio byddan nhw’n fodlon i fi recordio sgyrsiau yn y caffi. Ond maen nhw’n brin o staff heddiw, felly does dim hyd yn oed cyfle i fi sôn am brosiect CorCenCC. Brecwast tawel i fi heddiw, ’te. Gwell lwc tro nesa!


10:00 – Dw i’n barod ar gyfer fy apwyntiad nesaf – mewn llyfrgell, y tro hwn. Mae fy wythnos yn gymysgedd o apwyntiadau wedi’u trefnu (gyda chwmnïau, sefydliadau, ac unigolion), a cheisio dal cyfleoedd sy’n codi rhwng apwyntiadau. Yn y llyfrgell, dw i’n recordio sgyrsiau rhwng staff a chwsmeriaid a rhwng aelodau staff wrth iddyn nhw ymgymryd â’u gwaith. Fel arfer, dw i’n osgoi bod yn y recordiadau fy hun – byddai cynnwys gormod o fy iaith fy hun yn y corpws yn sgiwio’r data, gan ein bod ni’n ceisio samplo digon o siaradwyr i adlewyrchu amrywioldeb Cymru. Ond dw i’n gwneud eithriad heddiw – mae cwpl o gwsmeriaid y llyfrgell yn ddiddorol iawn ac eisiau rhannu eu hanesion â fi, felly rhaid i fi fod yn y sgyrsiau! Dw i’n trio fy ngorau i gyfyngu fy ymatebion i “ŵŵ” ac “mhm”, yn lle sgiwio’r data gyda gormod o siarad!


11:30 – Dw i ‘ar yr heol’ eto, ar gyfer apwyntiad recordio yn y tre nesaf. Dw i’n bwriadu casglu enghreifftiau o iaith cleientiaid a staff, ond mae’r dderbynfa yn dawel iawn heddiw. Bydd rhaid i fi ddod nôl rywbryd pan fydd y lle’n fwy prysur. Ond recordiais i gwpl o sgyrsiau rhwng staff, felly dyna rywbeth!


13:30 – Dw i wedi gofyn am ganiatâd i recordio mewn caffi arall dros ginio. Dw i’n cyrraedd yn hwyr oherwydd i fi gwympo a throi fy mhigwrn! Dw i’n recordio pobl yn archebu bwyd wrth i fi gael paned cyflym, ond mae’n amser i fi symud ymlaen i’r apwyntiad nesa! Ond bydda i nôl yn y caffi eto yn y flwyddyn newydd i gael rhagor o ddata.


14:00 – Mae grŵp o bobl hŷn yr ardal hon yn cwrdd yn wythnosol i ddal lan dros baned. Y tro hwn, maen nhw wedi dod i’r ysgol leol, lle mae’r disgyblion yn darparu brechdanau, cacenni a te. Mae pawb yn mwynhau a dw i’n recordio darnau o’r sgyrsiau bywiog sy’n llifo fel y te! Achlysur hyfryd iawn i fod yn rhan ohono – diolch!


16:00 – Dw i’n mynd nôl i’r gwely a brecwast i drosglwyddo’r recordiadau i’r gliniadur ac i sortio gwaith papur, cyn cael swper a mynd mas eto i sesiwn recordio ola’r diwrnod.


19:30 – Ac nawr am rywbeth hollol wahanol! Heno dw i’n recordio darlith gyhoeddus – newid llwyr o’r iaith dw i wedi bod yn ei chasglu drwy’r dydd. Rydyn ni’n ceisio casglu tipyn o bopeth, felly dyma enghraifft o ddefnydd o Gymraeg sydd ychydig yn fwy ffurfiol. Mae’r siaradwr yn ddoniol ac yn ddiddorol iawn. Ond cofiwch – does dim rhaid i chi fod yn ddoniol NAC yn ddiddorol er mwyn rhoi eich Cymraeg i ni!! Bydd cyfraniadau o unrhyw fath – ffurfiol neu anffurfiol, difyr neu ddiflas – yn helpu creu pictiwr o beth yn union yw’r Gymraeg heddiw.

Bydden ni wrth ein bodd yn clywed gennych. Os hoffech chi gyfrannu at y corpws ewch at ein gwefan www.corcencc.cymru, ein tudalen Facebook, neu e-bostiwch Jenny neu Mair

J.J.Needs@Abertawe.ac.uk

mair.reees@Abertawe.ac.uk

Dr Jenny Needs

CorCenCC


Cyhoeddwyd yr erthygl yn wreiddiol yng nghylchlythyr CorCenCC (rhifyn 14): http://www.corcencc.cymru/wp-content/uploads/sites/2/2016/09/2017_014-CorCenCC-Cylchlythyr.pdf



© 2023 by The Artifact. Proudly created with Wix.com

This site was designed with the
.com
website builder. Create your website today.
Start Now